Mutual Fund आणि त्याची NAV म्हणजे नक्की काय ????

मागील ब्लॉगमध्ये अभिनंदन यांनी "Mutual Fund आणि त्याची NAV म्हणजे नक्की काय ? असा प्रश्न विचारला होता. या प्रश्नाचे उत्तर आपण एका छोट्याश्या केस  स्टडीमधून बघुयात……….

तुम्ही अस समजा कि तुमच्या घरात एकूण चार माणसे आहेत. तुम्ही, तुमची बहीण आणि आई- बाबा . तुम्हाला आज Vegetable  Market  मधून फळे  आणण्याचे काम दिले आहे, कारण उत्तम प्रकारची फळे निवडायचे skill तुमच्याकड़े आहे. घरचे तुम्हाला "Fruit  purchase Manager " म्हणतात :-) घरातील प्रत्येकाने तुम्हाला २०० रुपये दिले . आता तुमच्याकडे एकूण ६०० ( २०० X ३ ) रुपये जमा झाले .

तुम्ही बाजारात फळे खरेदी करताना ६०० रुपयांचे एकच फळ घेण्याऐवजी Apple, संत्री, केळी आणि पेरू अशी चार फळे घेतली. कारण प्रत्येकाची आवड तुम्हाला माहित आहे, तसेच एखादे फळ खराब निघाल्यास अजून options राहतील याची तुम्ही काळजी घेतली . आता बघा तुमची फळांची बॅग खालील प्रमाणे दिसत असेल .

तुमच्या फॅमिलीसाठी जे काम तुम्ही करत आहात तेच काम "Mutual Fund Manager” mutual fund साठी करत असतो. लोकांकडून जमा झालेला पैसा  हा कसा आणि कोणत्या कंपन्यांच्या शेयर्स मध्ये गुंतवायचा हे तो ठरवत असतो. ज्याप्रमाणे तुम्ही फळे घेत असताना  त्याचा रंग किंवा फळावरील सुरकुत्यांचा (आंब्याची  आठवण ) अभ्यास करता, त्याचप्रमांणे कंपनीने  मिळवलेला प्रॉफिट , सेल तसेच निगडित (related ) जोखीम अर्थात Risk यांचा तो अभ्यास करतो व योग्य त्या कंपन्यांचे तो शेयर्स विकत घेतो.

Suppose एका mututal manager कडे ६०० कोटी रुपये फंडात जमा झाले तर तो share इन्व्हेस्टमेंट मध्ये असलेली  रिस्क कमी करण्यासाठी वेगवेगळ्या sector  मधल्या कंपन्यांच्या शेयर्स मध्ये तो हि amount  इन्व्हेस्ट  करतो, कारण एक सेक्टर लॉस मध्ये असेल तर त्याला दुसरा सेक्टर किंवा त्या सेक्टर मधील दुसरी कंपनी प्रॉफिट मिळवून देते . खालच्या चार्टवरून आपल्याला हे आणखी नीट समजून येईल.

अश्याचप्रकारे तो बाकीच्याही सेक्टरमध्ये इन्व्हेस्ट करेल.

सोप्या भाषेत  सांगायचे तर Mutual  Fund देखील वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या शेयर्सची  एक बास्केटच आहे.

तुमचा दुसरा प्रश्न होता कि NAV म्हणजे काय ???

हे समजावण्यासाठी मी फळांचीच केस continue करत आहे . तुमच्याकडे ६०० रुपयांची ४ फळे आहेत, खरेदी करताना तुम्हाला चिक्कूदेखील आवडले पण पैसे संपल्यामुळे ओळखीच्या दुकानदाराने ६० रुपयांचे चिक्कू उधार दिले . आता तुमच्याकडे ६६० (६०० + ६०) रुपयांची फळे आहेत, पण त्याचबरोअबर ६० रुपयांचे कर्जदेखील आहे. मार्केटमध्ये जाऊन येण्यासाठी तुम्ही ७० रुपये खर्च केले . आता आपल्याला या फळांची NAV कशी काढता येईल?

NAV म्हणजेच Net Asset Value चा फॉर्मुला खालील प्रमाणे आहे

NAV = फळांची किंमत - झालेले कर्ज - झालेला खर्च

     = 660 – 60 – 70

     = 530

आता आपण प्रति माणशी (per person) NAV काढूयात

NAV per person = 530 / 3 =176.67

आता हेच calculation आपण mutual fund ला apply करूयात अर्थात वापरूयात . जसे आपण दूध लिटर मध्ये घेतो तसेच जेव्हा आपण mutual fund घेतो तेव्हा आपण त्याचे “युनिट्स” घेत असतो. Mutual fund Manager वेगवेगळ्या सेक्टर मधील अनेक कंपन्यांच्या शेयर्समध्ये इन्व्हेस्ट करत असतो, so प्रत्येक इन्व्हेस्टरला त्याच्या इन्व्हेस्टमेंटमध्ये सगळ्या कंपन्यांच्या  शेयर्सचा वाटा मिळावा, त्यासाठी फंड मॅनेजर किती लोकांनी पैसे इन्व्हेस्ट केले आहेत व एकूण किती किमतीचे शेयर्स घेतले आहेत या रेशोचा (गुणोत्तराचा) विचार करून "युनिट्स " हे युनिट ऑफ मेजरमेंट (UOM ) वापरतो.

वरील उदाहरणात दिल्याप्रमाणे  Mutual  Fund ने ६६० कोटी रुपयांचे शेयर्स घेतले , पण ते घेत असतानां ६० कोटी चे कर्ज झाले आणि ६ कोटी युनिट्स इश्यू केले.

NAV = ( शेयर्सची किमंत - झालेलं कर्ज )

      = (६६० कोटी – ६० कोटी)

      =  ६०० कोटी रुपये

NAV प्रति` युनिट = एकूण NAV  / इश्यू केलेले युनिट्स

               = ६०० कोटी रुपये / ६ कोटी युनिट्स

               = १०० रुपये प्रति` युनिट ( जी तुम्हाला तुमच्या ई-मेल मध्ये दिसत असते )

आता तुम्ही १०,००० रुपये इन्व्हेस्ट केले तर त्या दिव शीच्या NAV प्रति` युनिट दराप्रमाणे  तुम्हाला (१०,००० / १००), १०० युनिट्स मिळतील.

वरील फॉर्मुल्याने एक स्पष्ट होते कि जशी शेयर्सची किम्मत खाली - वर (Fluctuate) होईल तशी NAV देखील बदलत जाते.

THANKS FOR READING, काही doubts, प्रश्न असल्यास ब्लॉगवर जरूर विचारा किंवा मेल  करा  !!!